Σαπουνά-Σακελλαράκη Έφη

Σαπουνά-Σακελλαράκη Έφη

Μια σημαντική κυρία της Αρχαιολογίας που μοιράστηκε μεγάλες ανασκαφικές επιτυχίες στην Κρήτη με τον σπουδαίο αρχαιολόγο και σύζυγό της Γιάννη Σακελλαράκη, ο οποίος τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο του Πανεπιστημίου Κρήτης και το χρυσό σταυρό του Τάγματος της Τιμής από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας το 2004, για το πολύτιμο ανασκαφικό έργο του στη μεγαλόνησο.

Αρχάνες, Φουρνί, Ιδαίον άντρο, Ζώμινθος… η Μινωική Κρήτη αποτελεί για εκείνη όμως ακόμα και σήμερα - μετά το χαμό του συζύγου της, σημείο αναφοράς και αναζήτησης, αφού συνεχίζει με το ίδιο πάθος τις ανασκαφές στο ιερό βουνό του Ψηλορείτη. Η φετινή της ανασκαφή, μάλιστα, έφερε στο φως σημαντικά αποτελέσματα. Η κα Σακελλαράκη με την ομάδα της, εντόπισαν νέες εντυπωσιακές εισόδους στο μινωικό ανάκτορο της Ζωμίνθου στον Ψηλορείτη (Ανώγεια), καθώς και στοιχεία για την εσωτερική διαρρύθμιση του συγκροτήματος και την αρχιτεκτονική του (κλίμακες, διάκοσμος), ενώ πλήθος ήταν και τα ευρήματα από την έρευνα στο εσωτερικό και στα δωμάτιά του, όπου, μεταξύ άλλων, εντοπίσθηκε ένα ιδιαίτερα σπάνιο νόμισμα Μάρκου Αυρηλίου (161- 180 μ.Χ.). Όλα τα παραπάνω σύμφωνα με την ίδια, υποδηλώνουν την σπουδαιότητα του τεράστιου αυτού λαβυρινθώδους κτηρίου, σε υψόμετρο 1200 μέτρων.

Το 2014 εγκαινίασε στα Ανώγεια και το Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης «Γιάννη Σακελλαράκη και Έφης Σαπουνά-Σακελλαράκη», το οποίο περιλαμβάνει πλήρη περιγραφή της ιστορίας των ανασκαφών τους στην Κρήτη, αντίγραφα ευρημάτων του Ιδαίου Άντρου, ομοιώματα αντικειμένων που έγιναν από κεραμουργούς και πιθαράδες με χορηγία του Ιδρύματος Ψύχα, καθώς και πλούσιο φωτογραφικό υλικό από το προσωπικό τους αρχείο. Το Δημοτικό Συμβουλίου Ανωγείων, για να τιμήσει την προσφορά και το έργο της κα. Σακελλαράκη, την ανακήρυξε την ίδια χρονιά Επίτιμο Δημότη Ανωγείων, με ομόφωνη απόφαση του.

Η Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη γεννήθηκε στον Πειραιά. Απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, παρακολούθησε μεταπτυχιακά μαθήματα στο Λονδίνο και στη Χαϊδελβέργη και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής στην Αθήνα. Εργάστηκε στα Μουσεία Ακρόπολης, Ολυμπίας, Ναυπλίου, Ηρακλείου και Κέρκυρας, καθώς και σε ανασκαφές στις αντίστοιχες περιοχές. Υπηρέτησε στις ανασκαφές της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αρχαία Αγορά Αθηνών ως γραμματέας, στο Τμήμα Αρχείων του Υπουργείου Πολιτισμού και στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων. Το συγγραφικό της έργο είναι ιδιαιτέρως αξιόλογο και ξεπερνά τους 150 τίτλους βιβλίων και επιστημονικών άρθρων. Οι δυο της μονογραφίες σε γερμανική γλώσσα, αφορούν, η μια στις νησιωτικές πόρπες και η άλλη στα χάλκινα ειδώλια του Αιγαίου, ενώ το διδακτορικό της με τον Σπύρο Μαρινάτο είχε θέμα το «Μινωικόν ζώμα», ένα ύφασμα που έδεναν οι Μινωίτες σφιχτά γύρω από τη μέση τους. Η κα Σακελλαράκη είναι μέλος της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Νομισματικής Εταιρείας, του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών και των Αρχαιολογικών Ινστιτούτων του Βερολίνου και της Αμερικής. Από το 2010, είναι πρόεδρος του Ιδρύματος Ψύχα, το οποίο χρηματοδοτεί ελληνικές ανασκαφές.

Ως έφορος Αρχαιοτήτων Ευβοίας, διενήργησε σημαντικές ανασκαφές σε όλο το νησί, στη Σκύρο και στις βοιωτικές ακτές. Ξένοι αρχαιολόγοι οι Catling, Kopcke κ.ά., μετά το θάνατο του συζύγου τής έγραψαν επιστολές, στις οποίες την κατέτασσαν με τον σύζυγο της, μεταξύ των σημαντικότερων αρχαιολόγων του Β΄μισού του 20ού αιώνα στην Κρήτη. Για την ανασκαφή των Αρχανών, μάλιστα, είχαν βραβευτεί και οι δυο από την Ακαδημία Αθηνών.

Εδώ και λίγο καιρό, κυκλοφορεί το νέο βιβλίο της, από τις εκδόσεις Ίκαρος με τίτλο «Όταν μίλησε ο χρόνος», μια ιδιαίτερη αναδρομή στη ζωή της με τον σύζυγό της, Γιάννη Σακελλαράκη. Η συγγραφέας, μέσα από μια μυθιστορηματική αφήγηση, περιγράφει την κοινή τους πορεία και το πώς αισθάνθηκαν, έδρασαν και αντέδρασαν, με συγκεκριμένη λογική, αισθητική και ήθος, μέσα και έξω από τον αρχαιολογικό κόσμο. Πρόκειται για την ιστορία δύο ανθρώπων που συνέδεσαν τη ζωή τους με την επιστήμη τους και άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στην Αρχαιολογία. H περιγραφή της επιστημονικής διαδρομής του Γιάννη και της Έφης Σακελλαράκη, που περιλαμβάνει ανασκαφές, συγγραφικό έργο και δημοσιεύσεις, ταξίδια για διεθνή συνέδρια, επιτυχίες και απογοητεύσεις, ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή, τα τεκταινόμενα στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή της Ελλάδας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.